W połowie lutego 2022 roku na polskim rynku wydawniczym ukazała się książka "Futbol w słońcu i w cieniu" autorstwa Eduardo Galeano. Jest to zapisany w ponad 150 krótkich historiach wyraz tęsknoty autora za minionymi czasami, w których futbol był bardziej szczery, nie był tak skomercjalizowany... był po prostu romantyczny.

Książka została pierwotnie wydana w 1995 roku, zaś w tym roku pojawiła się na polskim rynku wydawniczym zaktualizowana o mundiale z lat 1998-2010. Autor zaczyna od podstaw, czyli od wytłumaczenia podstawowych pojęć związanych z futbolem (kibic, sędzia, trener itd.). Nie robi tego jednak w sposób schematyczny. Podane opisy mogą intrygować, pokazywać inne spojrzenie, mimo, iż są bardzo krótkie i napisane prostym językiem.

W dalszej części Eduardo Galeano skupia się na opisie największych legend światowego futbolu oraz wspomina najważniejsze imprezy, głównie mundiale. Jako, iż autor jest Urugwajczykiem, większość historii związana jest z futbolem w Ameryce Południowej. Niektóre rozdziały dotyczą nie tylko konkretnych postaci czy wydarzeń, ale są poświęcone poszczególnym akcjom, bramkom, które padły w danym meczu.

Czytając tę książkę nietrudno wyczuć wyraz tęsknoty autora za dawnymi latami, latami, w których futbol pełnił funkcję przede wszystkim rozrywkową, dawał radość kibicom oraz piłkarzom. Ważniejsze było to, by cieszyć się grą, a nie to, by za wszelką cenę walczyć o jak najlepszy wynik. Wraz z biegiem lat i postępującą globalizacją futbol stracił swój pierwotny charakter, nad czym autor wprost ubolewa. Tęskni za minionymi czasami, boli go to, że pewne rzeczy minęły nieodwracalnie. Minęły lub też zostały wyparte przez człowieka na rzecz innych bardziej przyziemnych spraw.

Książka "Futbol w słońcu i w cieniu" nie jest książką historyczną. Osoby, które będą chciały poszerzyć dzięki niej swoją wiedzę dotyczącą historii futbolu zawiodą się, choć z pewnością i tak znajdą dla siebie kilka smakowitych kąsków. Ta książka jest dla wszystkich osób pasjonujących się futbolem, nie tylko jako dyscypliną sportu, ale jako zjawiskiem społecznym. Eduardo Galeano pozwala spojrzeć na futbol w inny sposób, odkryć jego prawdziwe piękno, które w ostatnich latach zostało nieco przykryte potęgą pieniądza. Pochodzący z Montevideo pisarz wykazuje się wielką inteligencją i niekiedy trzeba dłużej zatrzymać się przy poszczególnych rozdziałach, by zrozumieć ich głęboki sens zapisany między wierszami. Ta książka pozwala poszerzać horyzonty i pokazuje, jak można przeżywać futbol.

Mateusz Ługowski